اثبات تقلیدشرعی از مذاهب اربعه

تقلیددرپرتوقرآن وحدیث وگفتار سلف(۲)

 

تقلیددرپرتوقرآن وحدیث وگفتار سلف.

 

قسمت دوم :

 

کسانی ازاصحاب بزرگوار که همیشه درمحضرآنحضرت ص بودند

 

برای آنها ضرورت بکارگرفتن نیروی اجتهادنبود زیراوجود ذات گرامی آنحضرت ص برای حل هرمسئله وپاسخ هرسئوال شافی وکافی بود.

 

ای لقای توجواب هرسئوال /

مشکل ازتوحل شودبی قیل وقال/

زیراآنان هرمسئله را مستقیما ازآنحضرت ص دریافت می کردند.

 

بجزآن دسته ازاصحاب که دراین عصرمبارک بیرون ازدربارنبوی (مدینه)مقیم بودند.یاآن اصحابی که بعدا درمکتب اسلام داخل شدندیا آن بزرگوارانی که بعدا پابه عرصه وجود گذاشتند این افرادنیازمند صلاحیت ونیروی اجتهاد بودند، چون صیانت دین ایشان بواسطه اجتهاد دراین قبیل مسائل اجتهادی می باشد.بخاطرهمین خداوندتعداد زیادی ازاصحاب کرام وتابعین بزرگوار وآیندگان را به نعمت اجتهاد سرفراز نمود.هنگامی که پیامبرگرامی ص حضرت معاذ بن جبل را به سمت یمن جهت آموزش روانه ساخت باالفاظی بسیارشفاف نعمت اجتهاد را موردتائید وتحسین قرار داده وشادمانی خویش را اظهار نمودند.

 

۳۵۹۴- َ عَنْ أُنَاسٍ مِنْ أَهْلِ حِمْصَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَبْعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ: (كَيْفَ تَقْضِي إِذَا عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ). قَالَ أَقْضِي بِكِتَابِ اللَّهِ. قَالَ: (فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي كِتَابِ اللَّهِ). قَالَ فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. قَالَ: (فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلاَ فِي كِتَابِ اللَّهِ). قَالَ أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلاَ آلُو. فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَهُ وَقَالَ: (الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ)

 

ابوداود ص ۱۴۹ -مشکوه ص۳۲۴٫

 

ترجمه :ازحضرت معاذ روایت است وقتی که آنحضرت ص ایشان را به طرف یمن گسیل داشت .

 

فرمود:وقتی که قضیه ای برای توپیش بیاد چگونه داوری می کنی ؟

 

عرض نمود مطابق با کتاب الله قضاوت می کنم .فرمود:اگرآن حکم را درکتاب الله نیافتی ؟عرض کرد مطابق باسنت رسول الله فیصله خواهم کرد.آنحضرت ص فرمود:اگرآن مسئله درکتاب الله وسنت رسول الله ص یافت نشد ؟گفت :آنگاه با رای خویش اجتهاد خواهم کرد و(درتلاش به رسیدن حق ) کوتاهی نخواهم کرد.آنگاه پیامبرص (ازخوشحالی)دست را (جهت تبرک )به سینه وی زدند

 

وفرمود:حمدوستایش آن ذاتی را سزد که نماینده ی رسولش را برای آنچه که رسولش خشنود است موفق گردانید.

 

نکته : ازعصرطلایی صحابه بزرگوارمجتهدین سلسله اجتهادرا درمسائل غیرمنصوص آغازنمودندوآن افرادی که به جایگاه اجتهادنرسیده بودند آنها یقین داشتند که مجتهدین بزرگوار به علم ،تقوی ،فهم وفراست ،دین ودیانت وتوفیق الهی سرافرازشده وازما جایگاه ومقام والاتری دارند .

 

وهرآن مسائل ومعلوماتی راکه بواسطه اجتهادکنکاش نموده و دراختیارتوده مردم گذاشتند درحقیقت آن احادیث هستند که بقصد اختصار موقوف شده اند

 

یا استنباطات صحیحی هستند که ازنصوص کتاب وسنت برگرفته شده اند به همین جهت آن مسائل قابل اتباع وعمل هستند. حضرت شاه ولی الله درکتاب الانصاف می نویسد:ویستدل بأقوال الصحابة والتابعين علما منهم أنها أحاديث منقولة عن رسول الله ص إختصروها فجعلوها موقوفة إلى أن قال أو يكون إستنباطامنهم من المنصوص أوإجتهادا منهم بآرائه وهم أحسن صنيعا في كل ذالك ممن يجيء بعدهم وأكثرإصابة وأقدم زمانا وأوعى علما فتعين العمل بها .أﻹنصاف ص ۲۱-۲۰٫

 

ترجمه : و(تبع تابعین) ازاقوال صحابه وتابعین استدلال می گرفتند

زیرا آنها می دانستند که این اقوال، یااحادیث هستند که رسول گرامی ص منقول شده اند بغرض اختصار موقوف گردیده اند…یااین اقوال را صحابه وتابعین ازنصوص استنباط واستخراج نموده اند یاازراویان آنها بصورت اجتهاد گرفته شده اند .ودرتمام مواردیادشده عملکرد صحابه وتابعین ازافرادی که پس ازآنها پابه عرصه وجود می گذارند بهتر است.

 

به چنددلیل :

 

۱-به جهت صحت بیشتر،

 

 

۲-وباعتبارزمان (خیرالقرون)

 

۳- وازلحاظ عمق وحفظ علم .

 

بنابراین گفتارها وفتواهای ایشان برای عمل تعیین گشتند.

 

↩ادامه دارد…

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − هجده =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن