حجیت اجماع و قیاس

حجیت اجماع وقیاس ازمنظرقرآن وسنّت واقوال سلف.(۲)

حجیت اجماع وقیاس ازمنظرقرآن وسنّت واقوال سلف.

بخش دوّم :

ٳجماع :«ٳتفاق المجتهدین الصالحین من أمة محمد صلی الله علیه وسلم فی عصرعلی أمرمن الأمور»

درتعریف اجماع، قید «المجتهدین» افزوده شده است تا ازاجماع عوام، احتراز شود ،زیرا اگرعوام دریک امری اتفاق نمایند از نظرشرع اعتبارندارد.المجتهدین را با« الف لام» استغراق معرّف کردتاازاتفاق برخی احترازنماید ،چون اگربابت امری بعضی اتفاق کنندوبرخی نه ،پس این درتعریف اجماع داخل نیست،وشرعا به آن اجماع نمی گویند.نیزقید «الصالحین» اضافه شد تاازاجماع واتفاق مجتهدین فاسق ومبتدع احتراز شود زیرا اجماع چنین افراد حجت شرعی نیست .

درتعریف قید«أمة محمّد»را افزود تااز اجماع مجتهدین امت های سابقه احترازگردد

چون حجت قرارگرفتن اجماع، ازویژگیهای امت محمّدصلی الله علیه وسّلم است.اتفاق مجتهدین امت های گذشته حجت شرعی بشمارنمی آید.قید «عصر»وزمان را آورد،به این طرف اشارکردکه برای تحقق اجماع،اتفاق مجتهدین یک عصروزمان کافی است وٳلی یوم القیمة (تاروزقیامت) اتفاق تمام مجتهدین ضروری نیست.

درتعریف اجماع قید «علی أمرمن الأمور» افزوده شده است تاکه شامل تعریف قول،فعل،مثبت،منفی،احکام عقلی وشرعی بشود ،چه اطلاق امربرهریکی ازاین موارد می باشد.عده ای ازعلماءاجماع را باحکم شرعی مقید نموده اند ودر تعریف آن،بجای «امرمن الأمور»، عَلی حُکمٍ شَرعیٍ را ذکرنموده اند.

توضیح حجت شرعی بودن اجماع .

درخصوص حجت شرعی بودن اجماع اختلاف است .

نظام معتزلی ،خوارج واکثر تشیّع ،(اخیرا فرقه نوپای لامذهبیت) حجیت شرعی اجماع را انکارمی نمایند و وقوع آنرا محال قرارمی دهندلیکن جمهورمسلمین (اهلسنت وجماعت)قایل به حجیت اجماع هستند.آن دسته ای که حجیت اجماع راانکارمی کنند به این دلیل که ثبت وجمع اقوال تمام مجتهدین وعلماءدریک زمان ناممکن است چون تعداد آنهاخیلی زیاداست و بلادشان هم دورمی باشند .لذا بخاطر کثرت تعداد ،تباعد دیاروتباین امکنه ،گردآوری گفتارهای آنان امکان پذیرنیست. وقتی که این کارمتعذرومشکل است بنابرین اجماع تمام مجتهدین، جهت یک امر ویک واقعه، ممکن نیست.

پاسخ :این دلیل خیلی سطحی وظاهرالبطلان است چون برای تثبیت اجماع فقط نظرمجتهدین مخلصین معتبراست نه هرکسی ،ومجتهدین مخلص هرملک ودیارمعدود ومشخص انداگرجهدتلاش شود شناخت آنهاوجمع اقوال آنها امری ناممکن نیست بلکه عین ممکن است بویژه دراین عصر رنسانس وپیشرفته که هرازچندگاهی بخاطربرخی ازمسائل روز،کبارعلمای اسلام ممالک اسلامی در کنفرانسهاومجامع فقهی شرکت می نمایند.

↩ادامه دارد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده − 4 =

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن