جواب لال بخش بامري كيفيت رفتن به سجده

جواب لال بخش بامري كيفيت رفتن به سجده (۱)

قول لال بخش متسلف : سلام دوستان چرا در فقه حنفي اول زانوها گذاشته شوند در صورتي که حديث صحيح داريم که اول دستها گذاشته شوند؟

جواب حنفي : اوّلين اشتباه آقاي لال بخش بامري اين است كه فكر مي‌كند گذاشتن زانوها پيش از دست‌ها تنها در فقه و مذهب حنفي آمده است ,در حالي كه اين قول جمهور است و همين است مذهب شافعيان و حنبليان هم . يعني در فقه شافعي و در فقه حنبلي هم اول زانو گذاشته مي‌شود و بعد دست‌ها. در اين‌جا از هريكي از اين دو مذهب شافعي و حنبلي چهار حواله به تعداد چهار مذهب ذكر مي‌شود :

مذهب شافعي امام بيهقي مذهب امام شافعي رحمه الله را اين چنين نقل مي‌كند :
أخبرنا أبو سعيد بن أبي عمرو قال : حدثنا أبو العباس قال : أخبرنا الربيع ، قال : قال : الشافعي رحمه الله : « وأحبُّ أن يبتدئ التكبير قائما ، وينحط مكانه ساجدا ، ثم يكون أول ما يضع الأرض منه : ركبتيه ، ثم يديه ، ثم وجهه ، وإن وضع وجهه قبل يديه ، أو يديه قبل ركبتيه ، كرهت ذلك له ، ولا إعادة عليه ولا سهو».
امام شافعي رحمه الله فرمود :  دوست دارم كه نمازخواننده تكبير (رفتن به سجده) را به حالت ايستاده شروع كند, و در همان مكانش به سجده پايين رود. باز اولين چيزي كه از او به زمين گذاشته مي‌شود زانوهايش باشند , سپس دست‌هايش باز چهره‌اش.
و اگر چهره را قبل از دست‌هايش گذاشت يا دست‌هايش را پيش از زانوهايش گذاشت , اين را مكروه مي‌دانم. البته اعاده‌ي نماز و سجده‌ سهو بر او نيست. (معرفة السنن والآثار للبيهقي – ج ۳ / ص ۴۵ شماره ۸۷۶)
اين مطلب در كتاب الأمّ خود امام شافعي رحمه الله نيز به همين صورت آمده است :
باب كيف السجود , أخبرنا الربيع قال (قال الشافعي): وأحب أن يبتدئ التكبير قائما, وينحط مكانه ساجدا, ثم يكون أول ما يضع علي الارض منه ركبتيه ثم يديه ثم وجهه, و إن وضع وجهه قبل يديه أو يديه قبل ركبتيه كرهت ذلك و لا إعادة و لا سجود سهو.
(الأم للشافعي – ج ۱ / ص ۱۳۶)علامه ماوردي رحمه الله نوشته است : فَأَوَّلُ مَا يَقَعُ عَلَي الْأَرْضِ رُكْبَتَاهُ ، ثُمَّ يَدَاهُ ثُمَّ جَبْهَتُهُ وَأَنْفُهُ. (الحاوي الكبير- ج ۲ / ص ۲۸۵)
نخستين چيزي كه از او بر زمين واقع مي‌شود دو زانوي اوست, بعد دو دستش و سپس پيشاني و بيني‌اش.امام محي الدين نووي رحمه الله نوشته است : والمستحب ان يضع ركبتيه ثم يديه ثم جبهته وأنفه . (المجموع – ج ۳ / ص ۴۲۱)
مستحب اين است كه اول زانواهايش را بگذارد, سپس دست‌هايش را باز پيشاني و بيني‌اَش را.

مذهب حنبليمسألة : فيضع ركبتيه ثم يديه ثم جبهته وأنفه …
(الشرح الكبير علي متن المقنع – ج ۲۲ / ص ۲۵)[ جزء ۱ – صفحة ۵۹۰ ] پس اول زانوهايش را بگذارد سپس دست‌ها يش را باز پيشاني و بيني‌اش را.

مسألة : ( ويكون أول ما يقع منه علي الأرض ركبتاه ثم كفاه ثم جبهته وأنفه ) لما روي وائل بن حجر قال : [ كان رسول الله صلي الله عليه وسلم إذا سجد وضع ركبتيه قبل يديه وإذا نهض رفع يديه قبل ركبتيه ] رواه أبو داود . (العدة شرح العمدة – ج ۱ / ص ۵۹)

ويكون أول ما يقع منه علي الأرض ركبتاه ثم يداه ثم جبهته وأنفه لما روي وائل بن حجر قال : [ كان رسول الله – صلي الله عليه و سلم –  إذا سجد وضع ركبتيه قبل يديه وإن نهض رفع يديه قبل ركبتيه ] رواه أبو داود .(الكافي في فقه ابن حنبل – ج ۱ / ص ۲۴۲)اولين چيزي كه از اعضاي او بر زمين واقع مي‌شود دو زانوي او هستند باز دو كف دست او سپس پيشاني و بيني‌اش؛ به دليل اين كه حضرت وائل بن حجر رضي الله عنه روايت كرده است كه رسول الله صلي الله عليه و سلم وقتي كه سجده مي‌كرد زانوها را پيش از دست‌هايش مي‌گذاشت.اين را امام ابوداود روايت كرده است.
(فيضع ركبتيه، ثم يديه) علي المشهور في المذهب، وهو قول عامتهم، لما روي وائل بن حجر قال: «رأيت النبي-صلي الله عليه و سلم- إذا سجد وضع ركبتيه قبل يديه، وإذا نهض رفع يديه قبل ركبتيه».رواه النسائي وابن ماجه، والترمذي، وقال: حسن غريب
لا نعرف أحداً رواه غير شريك، والعمل عليه عند أكثرهم، ورواه أبو داود بإسناد جيد من غير طريق شريك، ولأنه أرفق بالمصلي، وأحسن في الشكل، ورأي العين، وعنه: عكسه، لما روي أبو هريرة مرفوعاً، قال: «إذا سجد أحدكم فليضع يديه قبل ركبتيه، ولايبرك بروك البعير»رواه أحمد، وأبو داود، والنسائي،لكن قال الخطابي : حديث وائل، أصح، وقال الحاكم : هو علي شرط مسلم، و [علي] تقدير مساواته، فهو منسوخ بما روي ابن خزيمة عن أبي سعيد، قال: «كنا نضع اليدين قبل الركبتين، فأمرنا بوضع الركبتين قبل اليدين». لكنه من رواية يحيي بن سلمة بن كهيل، وقد تكلم فيه ابن معين، والبخاري. والمراد باليدين ها هنا: الكفان. (المبدع شرح المقنع لابن مفلح المقدسي – ج ۲ / ص ۱۴۵)پس بگذارد زانوهايش را سپس دست‌هايش را بنا به مشهور از مذهب و اين قول عموم است ؛ زيرا حضرت وائل بن حجر رضي الله عنه روايت كرده است كه رسول الله صلي الله عليه و سلم را ديدم كه وقتي سجده مي‌كرد زانوها را پيش از دست‌هايش مي‌گذاشت و زماني كه بلند مي‌شد دست ها را پيش از زانوها بلند مي‌كرد.
اين حديث را روايت كرده‌اند نسائي و ابن ماجه، و ترمذي، و امام ترمذي گفت: اين حديثي حسن غريب است كه نمي‌شناسيم كسي آن را غير از شريك روايت كرده باشد.و عمل بر همين است نزد اكثر مردم لا نعرف أحداً رواه غير شريك، والعمل عليه عند أكثرهم، و اين را امام ابوداود با سندي جيّد علاوه از طريق شريك روايت كرده است. (دليل عقلي هم اين است كه ) اين روش براي نمازگزار آسان‌تر و در شكل فرود آمدن و ديد چشم زيباتر است. و از امام احمد يك روايت بر عكس اين هم آمده است؛↩ زيرا حضرت ابوهريره رضي الله عنه مرفوعاً روايت كرده است : «إذا سجد أحدكم فليضع يديه قبل ركبتيه، ولايبرك بروك البعير». هرگاه يكي از شما سجده كرد بايد دست‌ها را پيش از زانوها بگذارد و هم‌چون شتر نخوابد.
رواه أحمد، وأبو داود، والنسائي، ✔امّا خطابي گفته است : حديث وائل صحيح‌تر است. و حاكم گفت : اين حديث بر شرط امام مسلم . و بر فرض برابر بودن اين دو حديث در قوّت , حديث حضرت ابوهريره رضي الله عنه منسوخ است با حديثي كه آن را ابن خزيمة از أبي سعيد روايت كرده است كه او گفت : «ما قبلاً دو دست را پيش از زانوها مي‌گذاشتيم, بعد امر كرده‌شديم به گذاشتن زانوها پيش از دست‌ها». اما اين از روايت يحيي بن سلمة بن كهيل است كه ابن معين، وبخاري در آن گفتگو كرده‌اند. و مراد از يدين (دستها) در اين‌جا دو كف دست هستند.
اين بود مذهب شوافع و حنابله , بلكه گذاشتن زانوها بر زمين پيش از دست‌ها مذهب جمهور فقهاست. شيباني نوشته است : واتفقوا على أن السنة أن يضع ركبتيه قبل يديه إذا سجد إلا مالكا فإنه قال : يضع يديه قبل ركبتيه .يعني, علما اتفاق دارند كه سنت به هنگام رفتن به سجده, گذاشتن زانوها پيش از گذاشتن دست‌هاست مگر امام مالك كه او قايل به گذاشتن دست‌ها پيش از زانوهاست. (اختلاف الأئمة العلماء للشيباني – ج ۱ / ص ۱۲۸) در يك روايت از امام مالك رحمة الله عليه هم مثل قول جمهور آمده است.
(نگا : سبل السلام تحت حديث شماره ۲۹۲)پس وقتي كه گذاشتن زانو نزد شوافع و حنابله هم اوّل است و سپس گذاشتن دست‌هاست,  و همين است قول جمهور علما چرا آقاي لال بخش بامري تبعيض قايل شده و تنها اعتراض را به حنفيان متوجّه مي‌گرداند؟!
↩ادامه دارد….

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × 3 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن