مسائل ترک رفع یدین

چرادرنمازرفع یدین نمی کنیم؟ (۶)

اثبات منسوخ بودن رفع یدیدن در نماز
حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَهِ، عَنْ أَبِيهِ «أَنَّهُ كَانَ لَا يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي الصَّلَاةِ حِينَ يَقُومُ فِي الرَّكْعَةِ وَفِي الثَّالِثَةِ حِينَ يَرْفَعُ مِنَ السُّجُودِ».

ترجمه: حضرت سالِم رح فرزند حضرت عبد الله بن عمررض روایت می کند که پدرم حضرت عبد الله بن عمر رض در رکوع و (در آخر قعدۀ اول) در وقت برخاستن برای رکعت سوم رفع یَدَیْن نمی کرد. حديث علي بن حجر السعدي عن إسماعيل بن جعفر المدني: ص ۳۵۹ و ۳۶۰ حدیث ۳۰۳  رَابِعًا أَحَادِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
این حدیث شریف را محدث بزرگ، امام إسماعيل بن جعفر بن ابی کثیر رح (متوفى ۱۸۰هـ) که استادِ استاذان امام بخاری رح و امام مُسْلِم رح می باشد روایت کرده است حضرت سالم رح فرزند حضرت عبد الله بن عمررض که در خانۀ پدر بدنیا آمده و در خانۀ پدر بزرگ شده است و سالها نماز پنجگانۀ پدر را به چشمان سر، هر روزه مشاهده کرده است، در این حدیث شریف به صراحت تمام بیان می کند که پدرش حضرت عبد الله بن عمررض نه در رکوع رفع یَدَیْن می کرد و نه در وقت برخاستن بخاطر رکعت سوم. محقِّق کتاب، در حاشیۀ حدیث می نویسد: سند این حدیث «حَسَن» است حديث علي بن حجر السعدي عن إسماعيل بن جعفر المدني: ص ۳۵۹ و ۳۶۰ حدیث ۳۰۳  اما این حدیث شریف در صحت، همپایۀ با شرایط صحت احادیث صحیح مُسْلِم شریف می باشد، زیرا اسماعیل بن جعفر رض و سالِم بن عبد الله بن عمر رض هر دو از راویان صحیح بخاری و صحیح مُسْلِم شریف اند، و علاء بن عبد الرحمن از راویان صحیح مُسْلِم شریف می باشد، لذا این حدیث شریف در صحت، همپایۀ احادیث صحیح مُسْلِم شریف صحیح می باشد.
أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ: «صَلَّيْتُ خَلْفَ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا فَلَمْ يَكُنْ يَرْفَعُ يَدَيْهِ إِلَّا فِي التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى مِنَ الصَّلَاةِ».
ترجمه: حضرت مجاهد رض روایت می کند که من پشت سر حضرت عبد الله بن عمررض نماز خوانده ام، و آن جناب بجز در تكبير اولي شروع نماز در هیچ جای دیگر در داخل نماز رفع یَدَیْن نمی کرد. شرح معانی الآثار: ۱/۲۲۵ حدیث ۱۳۵۷ بَابُ التَّكْبِيرِ لِلرُّكُوعِ وَالتَّكْبِيرِ لِلسُّجُودِ وَالرَّفْعِ مِنَ الرُّكُوعِ… این حدیث شریف را امام فقیه، مجتهد اصولی ،محدّث، مفسّر امام ابو جعفر طحاوی رح (متوفى ۳۲۱ هـ ق) در کتاب معروف خود «شرح معانی الآثار» روایت کرده است.

امام طحاوی رح در ادامه می نویسد: حضرت عبد الله بن عمررض مشاهده کرده بود که حضرت رسول خدا صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در داخل نماز رفع یَدَیْن می کرد، ولی خودش بعد از وفات حضرت رسول خدا صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رفع یَدَیْن را ترک کرد. چرا ؟
وی هرگز اینکار را ترک نمی نمود مگر آنکه برایش ثابت شده باشد که رفع یَدَیْن کردن در داخل نماز منسوخ است. و دلیل منسوخ بودن رفع یَدَیْن نزدش اقامه شده باشد. حضرت مجاهد رح در سن ۸۳ سالگی در سال ۱۰۴ هـ ق از دنیا درگذشت که به این حساب در سال ۲۱ هـ ق به دنیا آمده سیر اعلام النبلاء للذهبی: ۴/۴۵۶ و  حضرت عبد الله بن عمررض در سال ۷۳ یا ۷۴ هـ ق وفات کرد که به این صورت حضرت مجاهد  در وقت وفات حضرت عبد الله بن عمررض ۵۲ یا ۵۳ ساله بود.

حضرت مجاهد رح خودش می گوید: خَدَمْتُ ابْنَ عُمَرَ عَشْرَ سِنِينَ فَمَا رَأَيْتُهُ يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاتِهِ إلَّا فِي التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى. من ده سال تمام خدمت حضرت عبد الله بن عمررض را نمودم ولی هرگز او را ندیدم که بجز در تکبیر اولی در آغاز نماز در جای دیگری در داخل نماز رفع یَدَیْن کند. تبيين الحقائق شرح كنز الدقائق للزیلعی: ۱/۱۲۰ فَصْل: الشروع فِي الصَّلَاة وَبَيَان إحرامها وأحوالها
در هر روز پنج وقت نماز فرض وجود دارد، و هر سال قمری مساوی ۳۵۵ روز است و ده سال مساوی ۳۵۵۰ روز می گردد. بنابرین ۳۵۵۰ روز ضربِ ۵ نماز، مساوی ۱۷۷۵۰ نماز می گردد. اکنون اهمیت این سخن حضرت مجاهد رح بهتر دانسته می شود. حضرت مجاهد رح می گوید: که من  پشت سر حضرت عبد الله بن عمررض ده سال نماز خوانده ام ولی هرگز او را در حالت رفع یَدَیْن در داخل نماز مشاهده نکرده ام. و حضرت مجاهد  در طول دوران شاگردی خود نزد حضرت عبد الله بن عمررض حدودِ هیجده هزار بار  پشت سر آنجناب نماز خوانده است، ولی در هیچ کدام از این هژده هزار نماز حتی یکبار هم هرگز حضرت عبد الله بن عمررض را ندیده است که در داخل نماز رفع یَدَیْن کند. از اینجا مانند روز روشن وبه وضوح دانسته می شود که حضرت عبد الله بن عمررض در داخل نماز رفع یَدَیْن نمی کردو اگر یک ، دوباری آن را انجام داده بود سببش چیزی دیگری بود و آن اینکه نسلهای آینده بدانند که حضرت رسول الله صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در یک زمانی اینکار را نیز کرده بودند. امام فقیه محدث علامه بدر الدين عَيْنِى حنفی رح (متوفى ۸۵۵ هـ ق) دربارۀ این حدیث شریف می فرماید:وَإسْنَادُ مَا رَوَاهُ الطَّحَاوِيُّ صَحِيْحٌ. اسناد این حدیث امام طحاوی رح «صحیح» می باشد. البناية شرح الهداية: ۲/۲۵۹  قول سبحان ربي الأعلى في السجود امام محدث فقیه علاء الدين ماردینی حنفی مشهور به ابن ترکمانی رح (متوفی ۷۵۰ هـ ق) می نویسد:وَهَذَا سَنَدٌ صَحِیْحٌ. سند این حدیث شریف، «صحیح» است. الجوهر النقي على سنن البيهقي: ۲/۷۴
امام فقیه محدث علامه بدر الدين عَيْنِى حنفی  (متوفى ۸۵۵ هـ ق) دربارۀ این حدیث شریف می فرماید: رَوَاهُ الطَّحَاوِيّ بِإِسْنَادٍ صَحِيْحٍ. امام طحاوی  این حدیث شریف را به «اسناد صحیح» روایت کرده است عمدة القاري شرح صحيح البخاري: ۵/۲۷۳  بابُ رَفْعِ اليَدَيْنِ فِي التَّكْبِيرَةِ الأولَى مَعَ الافْتِتَاحِ سَوَاءً امام محدث داعی کبیر، حضرت شیخ مولانا زکریا کانْدِهْلَوِی مدنی رح (متوفی ۱۴۰۲ هـ ق) دربارۀ این حدیث می نویسد: وَسَنَدُهُ صَحِیْحٌ. سند این حدیث شریف، «صحیح» می باشد اوجز المسالک الی موطا الامام مالک: ۲/۹۲ چاپ دار القلم، دمشق، الطبعة الاولی ۱۴۲۴ هـ  ۲۰۰۳م
↩ادامه دارد…

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × یک =

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن