اولین و بزرگترین مرکز پاسخ به شبهات غیرمقلدین فارسی زبان
.

التحقيق الوجيز في مسئلة التعويذ(۲)

تعويذ در روشني قرآن،حديث و فقه دليل استعاذه و إستشفاء از قرآن

۱-خداوند قدّوس در داستان نذر مادر حضرت مريم عليها السلام «حنّه بنت فاقوزا» ـ در قرآن چنين بيان داشته است:وَ إنّي أُعيذُھا بِکَ وَ ذُرّیتھا مِنَ الشّیطانِ الرّجیم}(۱)و البته در پناه تو در مي آورم مريم و فرزندانش را از شر شيطان رانده شده.

امام راغب اصفهاني رحمه الله درباره ى «عوذ» چنين نوشته است:

أصل العوذ الإلتجاء إلي الغير و التعلق به، يقال عاذ فلان بفلان إذا إستجار به و منه أخذت العوذة و هي التميمة و الرقية»:

معناي اصلي«عوذ»پناه گرفتن و إلتجا كردن به كسي.همچنان كه گفته مي شود:عاذ فلان بفلان إذا إستجار به.وفتي كه از آن شخص پناه و مجاورت بطلبد.

عوذة» كه عبارت از تميمه و رقيه مي باشد نيز از ماده ي «عوذ» گرفته شده است.در تفسير «روح المعاني»تحت تفسير آيه ي ياد شده چنين مرقوم است:إذا أريد بالإعاذة…الحفظ من اغوائه الموقع في الخطايا لانه انما يكون بعد البلوغ إذ لا تكليف قبله و امّا إذا أريد منها الحفظ مطلقاً فيفهم طلب الأمرين من الأمر الخير و يؤيّد هذا ما أخرجه الشيخان من حديث أبي هريرة رضي الله عنه قال: أَنّ النَّبِيُّ صلي الله عليه و سلم قَالَ مَا مِن مَولُودٍ یُولَدُ إِلَّا وَالشَّیطَانُ یَمَسُّهُ حِینَ یُولَدُ فَیَستَھِلُّ صَارِخًا مِن مَسِّ الشَّیطَانِ إِیَّاہُ إِلَّا مَریَمَ وَابنَھَا» و في بعض طرقه انه ضرب بينه و بينها حجاب و ان الشيطان أراد ان يطعن بأصبعه فوقعت الطعنة في الحجاب»(۲)

ترجمه:اگر [منظور«حنَّه» از اعيذها بك]به معناي مصون و محفوظ نگهداشتن آن از فريب كاري هاي ابليس است،كه سبب افتادن در دام گناهان مي باشد.و اين پس از بلوغ ممكن است؛زيرا پيش از بلوغ تكليفي وجود ندارد.اما اگر مطلق حفظ مراد گرفته شود در اين صورت طلب هر دو امر خير مفهوم خواهد شد.احتمال دوم با حديث ابوهريره رضي الله عنه به روايت شيخين تاييد مي شود.رسول الله صلي الله عليه و سلم فرمود:هيچ فرزندي به دنيا نمي آيد الا آن كه شيطان در وقت ولادتش به او ضربه اي خواهد زد و او در اثر آن به گريه و صدا در خواهد آمد به جز مريم و فرزندش عليهماالسلام.در بعضي از طرق هاي اين روايت چنين آمده است:ميان شيطان و مريم پرده اي انداخته شد شيطان خواست با انگشت اش بر مريم ضربه بزند اما ضربه ي انگشت اش به پرده خورد.علّامه محمد بن أحمد قرطبي رحمه الله در تفسير قرطبي تحت آيه ى مذكور نوشته است كه:قال علمائنا فأفاد الحديث أنّ الله تعالي استجاب دعاء أمّ مريم».(۳)

ترجمه:علماي ما ميفرمايند:از اين حديث معلوم مي گردد كه خداوند متعال دعاي(استعاذه)مادر مريم را اجابت نمود.علامه قاضي ثناءاللّه عثماني رحمه الله در تفسير«مظهري»تحت آيه ى مورد بحث بعد از ذكر حديث مذكور چنين نوشته است:«الّا مريم و ابنها يعني ببركة هذه الإستعاذة».(۴)

ترجمه:يعني فقط مريم و فرزندش عيسي عليهما السلام به بركت اين تعويذ (زباني)«حَنّه» در وقت ولادت از دسترسي شيطان در مصون ماندند.امام جليل حافظ ابن كثير اسماعيل قريشي رحمه الله در تفسير«ابن كثير» تحت آيه ى مذكور چنين مرقوم كرده است:أي عوّذتها باللّه عزّ و جلّ من شرّ الشیطان و عوّذت ذرّیتھا و ھو ولدھا عیسي عليه السلام فاستجاب اللّه لها ذلك».(۵(

ترجمه: يعني در پناه خداي عز و جل در آوردم مريم و ذريه اش را از شرارت شيطان،پس خداوند متعال دعايش را مستجاب گردانيد.و در دنباله ى مطلب چند حديث در اين باره تحرير كرده است.

و امام ناصر الدين عبداللّه بن عمر بيضاوي رحمه الله در «انوار التنزيل» نوشته است كه: وَ إنِّي أُعِیذُھَا بِکَ،أجيرها بحفظك إلي أن قال فإنّ اللّه تعالي عصمها ببركة هذه الإستعاذة».(۶)

ترجمه: امام بيضاوي رحمه الله در «انوار التنزيل» مي نويسد:«اني اعيذها بك»به معناي اجيرها بحفظك است.يعني خدايا او را به پناه تو و حفظ تو در مي آورم،….لذا خداوند متعال او را به بركت اين استعاذه و تعويذ (زباني)از شر شيطان محفوظ و نجات داد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

-۱آل عمران:آيه۳۶

-۲روح المعاني:۱۳۷/۳،صحيح بخاري:۱۶/۱۴

-۳تفسير قرطبي:۶۸/۲

-۴تفسير مظهري:۴۱/۲٫

-۵تفسير ابن كثير:۳۵۹/۱٫

-۶و هكذا في تفسيرالكبير،بحرالمحيط،جمل علي الجلالين،الدر المنثور،الجواهر،مواهب و …..

تفسير بيضاوي:۱۵۷/۱٫

↩ادامه دارد…

تمامی حقوق برای سایت راه حقیقت محفوظ است(ثبت شده در وزارت فرهنگ و ارشاد)پاسخ به شبهات غیرمقلدین,پاسخ به شبهات سلفی,پاسخ به شبهات وهابی.