عقیده

مسئله عقیده: (بخش ۵)

امام مالک رحمه الله،تعامل اهل مدینه را برخبرواحد مقدم می دارد، ازاین شیوه ی ایشان معلوم می گردد که وی خبر واحد را مفید ظن می داند.
” لوکان خبرالواحد مفیداًللقطع عندمالک،لماقدّم عمل أهل المدینة علیه،لکن التالی باطل، فالمقدّم مثله فی البطلان‌”علامه شاطبی در “موافقات ” می نگارد: أخبارآحاد باوجود صحیح بودن،اگربا قواعد کلی مخالفت داشته باشند،ترک داده می شوند.(۱)
امام مالک دررابطه با روایت “ٳذا ولغ الکلب فی ٳناء احدکم …”می فرماید:لا أدری ماحقیقته ؟ بازمی فرماید:یؤکل صیده ویترک لعابه؟
دیدگاه امام أحمدبن حنبل نیزهمین است که خبرواحد فایده ظن را می دهد.
امام ترمذی رحمه الله، تحت عنوان روایت “یقطع الصلاة المرأة والحماروالکلب” می فرماید:قال أحمدبن حنبل:ألذی لاأشک فیه أنّ الکلب الاسود یقطع الصلاة،وفی نفسی من المرأة والحمارشیءٌ .(۲)
امام احمد بن حنبل رحمه الله می گوید:درصورت عبور سگ سیاه ازجلو نمازگزار در قطع نمازهیچ تردیدی ندارم امادرباره عبور زن والاغ ازجلو نمازگزار دردلم مقداری شک وتردید هست.بنابراین اگرخبرواحد مفید قطع ویقین است هیچ گاه امام احمد دچارتردد وشک نمی شدند.
به حدیث ذیل توجه فرمایید:«من مات وعلیه صومه صام عنه ولیّه»(۳)
شخصی که وفات کرد وبه ذمّه او قضای روزه باقی است
ولی اش ازطرف او روزه بگیرد.امام مالک می فرماید:❋وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی❊فاطر/۱۸هیچ گنهکاری بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد.
همچنین حضرت بانو عائشة رضی الله عنها،معذّب شدن میّت را به خاطر گریستن خانواده میّت،برآن را انکار نموده  فرمودند:وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْری❀اگرخبرواحدمفید قطع می بود نیازی به انکارآن نبود بلکه وجه تطبیقی برای آن پیدا می کرد.دلایل دیگری نیز ثابت می نمایدکه خبرواحد فایده قطع ویقین را نمی دهد.
۱)-اگرخبرواحد مفید للقطع می بود پس تصدیق وتایید هرخبر، برماضروری بود،حال آنکه چنین نیست،بسا اوقات خبر افراد ثقه ومعتمدنزد ما می آید، ولی ماآن را تصدیق نمی کنیم.

❊۲)-أخبارآحاد برپنج صورت است❋
۱)-خبریقطع بصدقه .
۲)-خبریقطع بکذبه.
۳)-خبریحتمل الصدق والکذب
وٳحتمال الکذب أرجح فیه.
۴)-خبریحتمل الصدق والکذب وٳحتمال الصدق أرجح فیه.
۵)-خبریحتمل الصدق والکذب علی السوآء.
بطورعموم أخبارآحاد از قسم چهارم می باشند که احتمال صدق وکذب درآن است ولی ٳحتمال صدق درآن راجح  است. لیکن باوجود این بازهم احتمال کذب درآن باقی است. لهذا ازاین نوع خبر چگونه قطع ویقین حاصل می گردد؟
❋۳)-تصحیح وتضعیف ازامور ظنّی می باشند ❊
عموما أخبارآحاد با تصحیح ،تضعیف وتحسین متصف می باشند وقاعده براین است (التصحیح والتضعیف و التحسین أمورظنّیة،والیقین ینافی الظنّ)(۴)
یعنی تصحیح ،تضعیف وتحسین احادیث کار محدّث است وتشخیص محدثین ظنّی است، باتوجه به این ظن،پس فایده قطع ویقین ازکجا حاصل می گردد؟
با الفاظی دیگرمی توانیم آن را اینگونه تعبیر کنیم که تصحیح ،تضعیف وتحسین ازأمورٳضافیه هستند;یعنی حدیث صحیح عندقوم ،و ضعیف عندالآخرین.
درمورد یک حدیث، یک محدث می گوید:صحیح است،ومحدثی دیگرآن راضعیف قرار می دهد.
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
۱)-الموافقات ۳/ ۱۲-۱۱
۲)-سنن ترمذی کتاب الصلوة.
۳)-صحیح مسلم کتاب الصوم.
۴)-مقدمه ٳعلاء السنن ۳۳/۱
ادامه دارد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × یک =

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن