مسائل گوناگون

تعریف حدیث ضعیف وحکم آن

تعریف حدیث ضعیف وحکم آن

تعریف حدیث ضعیف

در لغت: به ضم ضاد و فتح آن،بر خلاف قوّت و صحّت ميباشد.
در اصطلاح:آن است که به درجه ی حسن نرسد،در تعریف دیگر حدیث ضعیف آمده است:
و هُوَ مَالَمْ یَجْتَمِعْ فِیهِ شُرُوطُ الصَّحِیحِ وَ لَا شَرطِ الْحَسَنِ.

آن است که او در شرط حدیث صحیح و حسن وجود نداشته باشد.
شرح الفیه العراقي ۱۱۱/ ۱/ ۱۲۲

اقسام حدیث ضعیف:

امام مُحَدِّث أبو حاتم بن حبَّان رحمه الله حدیث ضعیف را بر چهل و نهم قسم تقسیم نموده است.

تفاوت میان حدیث ضعیف و موضوع:

حدیث ضعیف با موضوع تفاوت چشم گیری دارد،بدین صورت که از موضوع عام تر است

•حکم حدیث ضعیف در عقاید و احکام شرعیه
به اتفاق جمهور علما و محدثین حدیث ضعیف در باب عقاید و احکام شرعیه همچون حلال نمودن حرام و یا بالعکس مورد پذیرش نیست،همچنین استدلال گرفتن توسط حدیث ضعیف در تضییع حق غیر صحیح نیست.
الأجوبة الفاضلة للأسئلة العشرة الکاملة۴۲المنهج النقد في علوم الحدیث۲۹۳

شرایط پذیرش حدیث ضعیف:

علامه ابن حجر رحمه الله مي فرماید:حدیث ضعیف با سه شرايط ذیل مورد پذیرش است.

١-أنْ یَّکونَ الضَّعیفُ غَیرَ شَدِیدٍ فَیَخرُجُ مِنْ انفِرادِ الکِذَّابِینَ وَ المُتَّهِمینَ بِالکِذبِ و مِنْ فُحْشٍ غَلَطَةٍ

٢-أنْ یَندَرِجَ تَحْتَ أَصلٍ مَعْمُولٍ بِهِ؛
٣-أنْ لَایَعتَقِدَ عِندَ الْعَمَلِ بِهِ ثُبُوتِهِ، بَلْ یَعْتَقِدُ الْاحْتِیَاطُ.
الأجوبة الفاضلة للأسئلة العشرة الکاملة۴۶/۴۱

 

برخي از متأخرین نیز بر این باور هستند که به سه شرط حدیث ضعیف مورد پذیرش است:

١-أنْ یَّکونَ الْحَدِیثُ فِي فَضَائِلِ أَعْمَالٍ؛

٢-أنْ یَّکونَ ضَعْفُهُ غَیرَ شَدِیْدٍ؛

٣-أنْ یَندَرِجَ تَحْتَ أَصلٍ مَعْمُولٍ بِهِ.

حکم حدیث ضعیف
در مورد حکم حدیث ضعیف سه مذهب وجود دارد که عبارتند از:
١- به صورت مطلق بر حدیث ضعیف عمل ميشود فرقي ندارد چه در باب حلال، حرام، فرض و یا واجب باشد،البته این زماني است که غیر از حدیث ضعیف ،حدیث دیگری وجود نداشته باشد،این نظریه ی بعضي از ائمه ی بزرگوار از جمله حضرت امام احمد بن حنبل،امام ابو داوود و…مي باشد.
الأجوبة الفاضلة للأسئلة العشرة الکاملة ۴۶/۴۱
اما باید به این نکته توجه داشت که این ضعیف باید از آن دسته احادیث ضعیفي باشد که ضعف آن شدید و بي نهایت نباشد،اگر چنان چه در ضعف آن شدت باشد نزد علما متروک به شمار ميرود و همچنین در مقابل آن حدیث معتبر دیگری به عنوان معارض نباشد.

٢-عمل نمودن به حدیث ضعیف در فضائل اعمال از جمله مستحبات و مکروهات اشکالي ندارد و این نیز مذهب جمهور علما از فقها و محدثین مي باشد.
الأذکارللنووی۷/۲۱۷، الأجوبة الفاضلة للأسئلة العشرة الکاملة ۴۲/۳۷

٣-به صورت مطلق عمل نمودن بر حدیث ضعیف جایز نیست نه در مبحث فضائل و نه در حلال و حرام،این نظریه منسوب به قاضي ابي بکر ابن عربي،شهاب خفاجي و جلال الدین دواني مي باشد.
المنهج النقد في علوم الحدیث ۲۹۴/۲۹۳

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × 2 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن