اولین و بزرگترین مرکز پاسخ به شبهات غیرمقلدین فارسی زبان
.

پاسخ به شبهه غیرمقلد چند چهره در مورد تبدیل کردن شراب به سرکه

پاسخ به شبهه غیرمقلد چند چهره در مورد تبدیل کردن شراب به سرکه

شبهه غیرمقلد :

چناچه در حدیث آمده است، جایز نیست که شراب را به سرکه تبدیل کرد و اگر به سرکه تبدیل شد پاک و طاهر نیست

ابو حنیفه میگوید: جایز است و پاک است؟

دلیل غیرمقلد:

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ سَأَلَ النَّبِيَّ عَنْ أَيْتَامٍ وَرِثُوا خَمْرًا ، قَالَ : « أَهْرِقْهَا » . قَالَ : أَفَلا نَجْعَلُهَا خَلًّا ؟ قَالَ : « لا » . رَوَاهُ ابو داوود و احمد مسلم

حضرت ابو طلحه از پیامبر صل الله علیه وسلم در مورد یتیم های ک ب آنها شراب ارث رسیده بود سوال کردند، آنحضرت صل الله علیه وسلم فرمودند انها را بیرون بیندازید، حضرت ابوطلحه سوال کردند که آیا انها را سرکه نکنیم

آنحضرت صل الله علیه وسلم فرمودند: نخیر

✅پاسخ دیوبندی:

آقای غیرمقلد ! اولا در این حدیث نیامده است اگر شراب را به سرکه تبدیل نمودند پاک و طاهر نیست. در حدیث مستدل شما فقط آمده آن را بریزید .

ثانیا: شما حدیث پیامبر را اشتباه ترجمه کردید. ” اهرقها ” را ترجمه کردید بیرون بیندازید. در صورتی که معنای ” اهرقها”;  آنها را بریزید . است.

ثالثا: امام ابوحنیفه و صاحبین در این مسئله تنها نیستند بلکه فقهایی همچون امام اوزاعی و لیث بن سعد و در یک قول امام مالک نیز دیدگاه ایشان را دارند.

وقال أبو حنيفة والأوزاعي والليث: تطهر . وعن مالك ثلاث روايات : أصحها عنه : أن التخليل حرام ، فلو خللها طهرت، والثانية حرام ولا تطهر، والثالثة: حلال وتطهر ”

“المجموع” (۲/ ۵۹۶).

رابعا: نهی از یک چیز موجب فساد منهی عنه نمی شود.

به طور مثال طلاق دادن در حالت حیض از نظر شرعی ممنوع و ناجائز است.

حال اگر کسی خانمش را در حالت قاعدگی طلاق داد آیا طلاق واقع می شود؟ آری !

به دلیل این روایت↯↯

عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّه عَنْهُمَا: أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ، فَسَأَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ عَنْ ذَلِكَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ : «مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا، ثُمَّ لِيُمْسِكْهَا حَتَّى تَطْهُرَ، ثُمَّ تَحِيضَ، ثُمَّ تَطْهُرَ، ثُمَّ إِنْ شَاءَ أَمْسَكَ بَعْدُ، وَإِنْ شَاءَ طَلَّقَ، قَبْلَ أَنْ يَمَسَّ فَتِلْكَ الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ». (بخارى:۵۲۵۲)

ترجمه: از عبدالله بن عمر رضي الله عنهما روايت است كه او در زمان حيات رسول الله ﷺ همسرش را كه در دوران قاعدگي بسر مي برد، طلاق داد. عمر بن خطاب رضی الله عنه از رسول خدا ﷺ در اين باره پرسيد. آنحضرت ﷺ فرمود: «به او دستور بده تا به همسرش رجوع كند و او را نگه دارد تا پاك گردد و دوباره، دچار قاعدگي شود و سپس پاك گردد. بعد از آن، اگر خواست، مي تواند او را نگه دارد. وگر نه، قبل از اينكه با او همبستر شود، طلاق اش دهد. اين، همان عدتي است كه خداوند، دستور داده است تا زنان در آن، طلاق داده شوند»

لذا وقتی نهی بر سرکه کردن شراب شده، دلیل بر این نبوده که اگر تبدیل شد نجس می باشد.

البته جمهور گفته اند اگر خودش تبدیل شد پاک است ولی اگر تبدیل کردند نجس است. ودلیلشان سد ذریعه بوده تا کسی اقدام به نگهداری شراب نکند.

امام ابوحنیفه و امام اوزاعی و لیث   فرموده اند:  وقتی این احتمال نباشد جایز است. پس پاک بوده همچنانکه اگر خودش تبدیل شود پاک است.

پاسخ پنجم:

اما الجو اب من قوله: لا ، أن الخمر کانت نفوسهم ألفت بالخمر…….

زیرا آنان به شراب خواری مأنوس شده و عادت کرده بودند نبی اکرم صلی الله بیم  داشت مبادا مجددا به سمت وساوس شیطانی بروند لذا در وهله نخست کلا آنان را از نزدیک شدن به شراب منع نمود تا سرکه نمودن آن وسیله ای به استفاده  آن نشود .

لیکن پس از سپری شدن مدت طولانی سبب باقی نماند، و بیم وساوس از نیز از آن ها برطرف شد.

چنانکه حدیث ” نعم الٳدام الخل” مؤید گفته ما است.

بذل المجهود کتاب الأشربة.

جواب ششم: مفهومش این است که شراب را مانند سرکه سر سفره استفاده نکنید .

پاسخ هفتم: امام طحاوي  رحمه الله عليه می فرماید:

این روایت محمول بر تغليظ و تشديد است ; زیرا در ابتداء إسلام پیامبر صلی الله دستور داد به شکستن ظروف و مشکیزه های شراب .

چنانکه درمعجم  طبراني روایت است- ۱)-«عن أبي طلحة قال: قلت: يا رسول الله – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ – إني اشتريت خمرا لأيتام في حجري؟، فقال: “أهرق الخمر واكسر الدنان.»

ای رسول خدا من مقداری شراب برای یتیم هایی که تحت سرپرستی من هستند خریده ام. آنحضرت صلی الله علیه و سلم فرمود: شراب را بریز و ظرف آن را بشکن.

۲)-از ابن عمر: «أن النبي – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ – شق زقاق الخمر بيده في أسواق المدينة» رواه احمد ; پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم در بازارهای مدینه مشکیزه های شراب را پاره کردند. این عمل پیامبر در تغلیظ امر صریح است; زیرا در این اتلاف مال غیر است، حالانکه می توانست شراب ها را بدون از شکستن ظروف و پاره کرده مشک ها بریزد و بعدا آنها را با آب شسته و تمیز کنند. 👈لیکن هدف پیامبر از نابودی ظروف و مشک ها این بود که محبت شراب را از قلوب آنها ریشه کن نماید.

۳)-همچنین از حضرت عمر – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ  روایت است” أنّه حرّق بيت خمار، كما رواه ابن سعد في ” الطبقات “أن عمر – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ – حرق بيت روشيد السعفي وكان حاويا للشراب، قال: فلقد رأيته ملتهبا نارا.

; ایشان یک مغازه شراب فروشی را به آتش کشیدند.  همین طور خانه روشید سعفی که حاوی شراب بود به آتش کشیدند و من شعله های آتش را مشاهده کردم.

( البنایة: ۱۲/ ۳۹۲-۳۹۷، دار الکتب العلمیة، بیروت ).

👈به طور مثال پیامبر اکرم صلی الله علیه و  سلم در ابتدا دستور دادند سگ ها کشته شوند اما بعدا رخصت داد که سگ هایی که جهت شکار و نگهبانی هستند کشته نشوند.

لذا در مورد سرکه نمودن شراب اجازه ندادند ولی بعدا فرمود: ” نعم الٳدام الخل”; سرکه بهترین خورش است.

عن عبدالله بن مغفل:] أمر رسولُ اللهِ ﷺ بقتلِ الكلابِ . ثم قال (ما بالهم وبالُ الكلابِ؟) ثم رخَّص في كلبِ الصيدِ وكلبِ الغنمِ . وقال ابنُ حاتمٍ في حديثِه عن يحيى: ورخَّص في كلبِ الغنمِ والصيدِ والزرعِ .

صحيح مسلم ١٥٧٣

عبدالله ابن مغفل می فرماید: ( در ابتدای امر) پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم به کشتن سگ ها دستور دادند سپس فرمود:

( آنها را چکار با کشتن سگ ها ) سرانجام به نگه داری سگ شکاری و سگی که برای نگهبانی گوسفندان است اجازه دادند.

در روایتی برای سگی که جهت نگهبانی گوسفندان است و سگ شکاری و سگ مزرعه اجازه دادند.

پاسخ هشتم:

قال عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ -: «نِعْمَ الْأُدُمُ الْخَلُّ نِعْمَ الْأُدُمُ الْخَلُّ» صحیح مسلم.

; پیامبر اکرم فرمود: سرکه بهترین خورش است.

۲)- «عن أم هانئ بنت أبي طالب – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا – قالت: قال لي رسول الله – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -: هل عندك طعام آكله وكان جائعا؟ فقلت: إن عندي كسرة يابسة، وإني أستحي أن أقربها إليك، فقال: هلميها، فكسرتها ونثرت عليها الملح، فقال: هل من إدام؟ فقلت: يا رسول الله – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ – ما عندي إلا شيء من خل، فقال: هلميه، فلما جئته به صبه على طعامه فأكل منه ثم حمد الله تعالى ثم قال: نعم الإدام الخل يا أم هانئ، لا يفتقر بيت فيه خل»

; خلاصه ترجمه: فرمود: ای ام هانی سرکه بهترین خورش است  در منزلی که سرکه موجود باشد فقیر نخواهد شد.

الطبراني (٣٦٠ هـ)، المعجم الأوسط ٧/٨٧

۳-عن عبد الواحد بن أيمن عن أبيه قال: «نزل بجابر ضيوف فجاءهم بخبز وخل، فقال: كلوا فإني سمعت رسول الله – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ – يقول: “نعم الإدام الخل، هلاك بالقوم أن يحتقروا ما قدم إليهم، وهلاك بالرجل أن يحتقر ما في بيته أن يقدمه إلى أصحابه» . بیهقی

۴: «عن أم سلمة – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا -: أنّها كانت لها شاة تحتلبها ففقدها النبي – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ – فقال: “ما فعلت الشاة؟ “، قالوا: ماتت، قال: “أفلا انتفعتم بإهابها؟ “، فقلنا: إنها ميتة، فقال – صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -“إن دباغها يحل كما يحل خل الخمر» .

الدارقطني .

خلاصه ترجمه: فرمود: پوست حیوان مرده با رنگ کردن و دباغت پاک می شود همانطور که شراب با تبدیل سرکه پاک می گردد.

وجه استدلال: این احاديث عام هستند تمام انواع سرکه ( خل) را در بر می گیرند; چون فرقی بین آنها بیان نکرده است.

پاسخ نهم از دیدگاه عقل.

هر سرکه ای از شراب گرفته می شود

سرکه هایی که امروزه در بازارها عرضه می شوند همگی صنعتی و تولید دستگاه و مردم هستند خود به خود تبدیل به سرکه نشده اند پس نباید غیرمقلدین از این سرکه ها مصرف کنند; زیرا از نظر آنها ناپاک اند .

۲)- با تبدیل کردن شراب به سرکه وصف مفسد مواد شراب از بین می رود.

 

(وتثبت صفة الصلاح من حيث تسكين الصفراء وكسر الشهوة والتغذي به)

; و صفت صلاح و سلامت در آن ثابت می شود از جمله : تسكين صفراء و تلخه; از آن جایی که کیسهء صفراء مرکب از دو مزاج لطیف مختلف سرد و  گرم است و خاصیت سردی در آن از خاصیت گرمی بیشتر است. لذا از مصرف آن در خاصیت گرمی تخفیف می آید.

در ثانی تا حدودی قوه شهوانی را فروکش می دهد .

ثالثا: برای تغذیه مناسب است، زیرا برای معده سازگار است، هيجان و حرارتی که بر اثر گرسنگی در معده پدید آمده سریع  آن را به حد نرمال می رساند.

البته استفاده زیاد آن باعث کم بینایی می شود.

دلیل دهم:

والإصلاح مباح); یعنی إصلاح نمودن چیز خراب و مفسد مباح است مانند دباغت پوست حیوان مرده (; چون خود پوست نجس است از این رو فروش آن مانند پارچه نجس جایز نیست اما دباغت و رنگ کردن، اصلاح پوست است; بدین جهت که آن را از بو گرفتن و خراب شدن محفوظ داشته و قابل استفاده می شود)

۱)- عن ابن عباس عَن عبدِ الرَّحمنِ بنِ وعلةَ أنَّهُ قالَ: لابنِ عبَّاسٍ: إنَّا نَغزوا أرضَ المغربِ، وإنَّما أسقِيَتُنا جُلودُ الميتةِ فَقالَ ابنُ عبَّاسٍ سَمِعْتُ رسولَ اللَّهِ ﷺ يقولُ: أيُّما مَسكٍ دُبِغَ، فقَد طَهُرَ .

العيني (٨٥٥ هـ)، نخب الافكار ٧/١٧٧ • إسناده صحيح

۲)- عن عبدالله بن عباس أيُّماإهابٍ دُبغ

فقد طهُر; هر پوستی که دباغت و رنگ شود پاک می شود.

الطحاوي (٣٢١ هـ)، شرح معاني الآثار ١/٤٦٩ • صحيح •

(اعتبارا بالمتخلل بنفسه)

بنابراین شرابی را که خود مردم آن را تبدیل به سرکه می کنند قیاس می شود به شرابی که خود به خود مبدل به سرکه شده است. و این چنین سرکه به خاطر مصالحی که  در آن هست مباح و جایز است .

(والتخليل أولى) سرکه نمودن شراب از ریختن آن بهتر است; چون در تخليل ( سرکه نمودن) مال یک مسلمان نیز احراز شده محفوظ می شود.

البنایة: ۱۲/ ۳۹۲-۳۹۷، دار الکتب العلمیة، بیروت ).

اندکی باتو بگفتم غم دل ترسیدم*

که دل آزرده شوی، ورنه سخن بسیاراست*

پایان. و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب.

🌱تهیه: ابوحمّــــاد دیوبندی

 

 

تمامی حقوق برای سایت راه حقیقت محفوظ است(ثبت شده در وزارت فرهنگ و ارشاد)پاسخ به شبهات غیرمقلدین,پاسخ به شبهات سلفی,پاسخ به شبهات وهابی.