اثبات تقلیدشرعی از مذاهب اربعه

تقلید درپرتوقرآن وحدیث وگفتارسلف : قسمت اول

تقلید درپرتوقرآن وحدیث وگفتارسلف :

قسمت اول:

{وجوب وضرورت تقلید}

بدون تردید دراین امرهیچ مسلمانی اختلاف نداردکه صیانت وحفاظت دین وشریعت بسیار ضروری ولازم است.زیرا بدون ازمحافظت دین ،آدمی نمی تواند درچارچوب دین حرکت کند ونه می تواند به خوشبختی که دردین است دست یابد.بدین سبب همواره درکلام الله مجید واحادیث نبوی به محافظت اموردینی تاکید می شود.آن احکام ومسائلی که به صراحت وشفاف درکتاب وسنت بیان شده اند وبدانها حکم شده آنها را 《واجب بالذات 》می گویند .

{وجوب وضرورت تقلید}بدون تردید دراین امرهیچ مسلمانی اختلاف نداردکه صیانت وحفاظت دین وشریعت بسیار ضروری ولازم است.زیرا بدون ازمحافظت دین ،آدمی نمی تواند درچارچوب دین حرکت کند ونه می تواند به خوشبختی که دردین است دست یابد. بدین سبب همواره درکلام الله مجید واحادیث نبوی به محافظت اموردینی تاکید می شود.آن احکام ومسائلی که به صراحت وشفاف درکتاب وسنت بیان شده اند وبدانها حکم شده آنها را 《واجب بالذات 》می گویند .همچنین برخی ازواجبات ازروی قرآن وسنت واجب قرارداده شده اند وانجام دادن اعمال بدون ازآنها ممکن نیست چون مقدمه وسرآغاز واجب هستند وقانون وضابطه شرعی است که (مقدمه واجب ،واجب است) واین قانون ازحدیث صحیح مسلم ثابت می گردد.

¤{عن عقبة بن عامرقال:سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول:من علم الرمي ثم تركه فليس مناأوقد عصى .(رواه مسلم) مشكوة ص۳۸٫

ترجمه:عقبه بن عامر مي گوید:من ازپیامبرگرامی ص شنیدم فرمود:هرکسی تیراندازی را یاد گرفت سپس آنرا ترک نمود اوبرشیوه مانیست یافرمود: اوگنهگاراست. روشن است که تیراندازی عبادت مقصودی نیست لیکن هنگام نیازوضرورت یک واجب است یعنی (یادگیری تیراندازی )مقدمه إعلاي كلمة الله است .بدين خاطربرای ترک آن هشدار ووعید دادند این نشانگر وجوب آن است .ازاین حدیث ثابت گردید که مقدمه واجب ،واجب است .

برای این درشریعت اسلام نظایر ونمونه های فراوانی است .مثلا برای جمع آوری قرآن مجید دریک مصحف وتدوین احادیث نبوی ، درکتاب وسنت هیچ دستوروتاکیدی وارد نشده است .لیکن برای محفاظت ونگهداری آنها ازضایع شدن خیلی تاکید شده است .ازتجربه ومشاهده معلوم می گردد که نگه داری آنها بدون ازکتابت ونوشتارمعمولا امکان پذیرنیست .

بنابراین نوشتن قرآن واحادیث بصورت کتاب ضروری ولازمی دانسته می شود چنانکه برای وجوب وضروری بودن این کاردلالت اجماع تمام امت هست .دراصطلاح این را 《واجب بالغیر 》می گویند .وجوب تقلیدشخصی نیز ازهمین قبیل است چون محافظت دین برهرفرد مسلمان فرض وواجب است .

پس ازسپری شدن عصرخیرالقرون بدون تقلید شخصی ممکن نیست .زیرا درصورت عدم تقلید دربسیاری ازاموردین، بلکه درتمام دین خلل جبران ناپذیری ایجاد خواهد شد ، این واقعیت را همراه توضیح ،اینگونه بفهمیدکه مسائل فروعی بردوقسم اند

 

۱-قسم نخست آنهایی هستند که درآیات کریمه یا احادیث صحیحه با الفاظ صریح ثابت اند ودرظاهرنه متعارض اند ونه احتمال چندمعانی را دارندلذا دردلالت معنای خود قطعی هستند ، اینگونه مسائل را منصوص وغیرمتعارض می گویند.وهیچ مجتهدی مجازنیست که دراین قبیل مسائل منصوص وغیرمتعارض اجتهاد کند زیرااز شرائط اجتهاد آنست که حکمی صراحتا ثابت نباشد وغیرمنصوص باشد.هنگامی که دراین مسائل مجالی برای اجتهاد نیست لذا دراین مسائل تقلید هم نیست .

۲-قسم دوم آن مسائل هستند که ثبوتشان درهیچ آیه وحدیثی صریح وروشن نیست اگرصریح اند یا محتمل چندمعانی هستند یا با آیه وحدیث دیگری ظاهرا معارض اند این نوع مسائل اجتهادی هستندحکم صحیح آنها براساس اجتهاد مجتهد بیان می شوند.

کسی که شرائط وتوان اجتهاد را ندارد وبنابررای خویش به اجتهاد بپردازد درواقع به خواهشات نفسانی روی آورده وزمینه( فضلوا واضلوا ) را برای خودواقشارجامعه فراهم می سازد.بدین جهت نیاز بود درمیان برخی ازافراد این امت استعداد وتوان استنباط و اجتهاد عطاء گردد که آنان درنصوص کتاب وسنت تامل وتدبر نموده واحکام ومسائل غیر منصوص را دریافت کنند دراختیار عموم امت قراردهندتا راه دین برایشان آسان وبدون خطرباشد.

ادامه دارد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

20 + سه =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن