عقیده

پاسخ به غیرمقلد مجسّم ، .(۱۲)

مذهب امام ابوحنيفه رحمه الله نسبت به مكان براي الله و در جهت بودن الله تعالي و تقدس و استقرار و نشستن اين چنين است :
و در خود الفقه الأبسط قول امام ابو حنيفه رحمه الله تعالي چنين آمده است : «قلت: أرأيت لو قيل أين الله تعالي؟ فقال- أي أبو حنيفة-: يقال له كان الله تعالي ولا مكان قبل أن يخلق الخلق، وكان الله تعالي ولم يكن أين ولا خلق ولا شيء، وهو خالق كل شيء» اهـ. [ الفقه الأبسط ضمن مجموعة رسائل أبي حنيفة بتحقيق الكوثري (ص/ ۲۵). ].پرسيدم : اگر گفته شود كه الله كجاست؟ امام ابوحنيفه در جواب فرمود : به او گفته مي‌شود : الله تعالي بود در حالي كه مكاني نبود پيش از خلق مخلوقات، و الله تعالي بود در حالي كه كجا بودن و خلق و چيزي نبود در حالي كه او خالق هر چيزي است.اين عبارت امام تصريح دارد كه پيش از خلق مكان الله تعالي وجود داشت و مسلّم است كه در صفات الله تعالي و تقدّس تغييري نمي‌آيد كه بعداً نياز به نشستن بر عرش داشته باشد.هم چنين در نفي مكان صريح‌تر مي‌فرمايد : «و نقرّ بأن الله سبحانه وتعالي علي العرش استوي من غير أن يكون له حاجة إليه واستقرار عليه، وهو حافظ العرش وغير العرش من غير احتياج، فلو كان محتاجا لما قدر علي إيجاد العالم وتدبيره كالمخلوقين، ولو كان محتاجا إلي الجلوس والقرار فقبل خلق العرش أين كان الله، تعالي الله عن ذلك علوا كبيرا».اهـ. كتاب الوصية، ضمن مجموعة رسائل أبي حنيفة بتحقيق الكوثري, ص/ ۲).ما اقرار مي‌كنيم كه اللّه سبحانه و تعالي بر عرش استوا نمود بدون اين كه نيازي به عرش و استقراري بر آن داشته باشد و هموست نگاه‌دارنده‌ي عرش و غير عرش, و اگر او محتاج مي‌بود، همانند مخلوقات  بر ايجاد جهان و تدبير آن توانايي نمي‌داشت. و اگر او نيازمند نشستن و قرارگرفتن بود , پس پيش از آفرينش عرش كجا بودالله تعالي از اين (چيزها) بسيار برتر است برتري بزرگي.قول امام ابوحنيفه رحمه الله در نفي جهت براي الله تعالي : « ولقاء الله تعالي لأهل الجنة بلا كيف ولا تشبيه ولا جهة حق». اهـ.[ الوصية: (ص/ ۴)، ونقله ملا علي القاري في شرح الفقه الاكبر (ص/۱۳۸)] . ديدار الله تعالي براي اهل جنّت بدون چگونگي و بدون تشبيه و بدون جهت, حق است.و در الفقه الأكبر نوشته است : «والله تعالي يُري في الآخرة، ويراه المؤمنون وهم في الجنة بأعين رؤوسهم بلا تشبيه ولا كميّة، ولا يكون بينه وبين خلقه مسافة». اهـ.(شرح الفقه الاكبر لملا علي القاري ص/ ۱۳۶- ۱۳۷) ]. الله تعالي در قيامت ديده مي‌شود و او را مؤمنان در بهشت با چشم‌هاي سر بدون تشبيه و بدون كميت (محدود بودن) و در حالي كه بين او بين خلقش مسافتي نخواهد بود مي‌بينند.نفي مسافت نفي جهت و نفي مكان است. آقای رئیسی !‌
اين است عقيده‌ي امام ابوحنيفه رضي الله عنه نه آنچه ابوالعز و شما با قطع و بريد‌✂ و سندهاي كذايي نقل مي‌كنيد.
و همين هم عقيده‌ي ائمه‌ي ديگر هست كه الله را از مكان منزَّه مي‌دانند. حضرت امام شافعي رحمه الله تعالي مي‌فرمايد :
«إنه تعالى كان ولا مكان فخلق المكان وهو على صفة الأزلية كما كان قبل خلقه المكان لا يجوز عليه التغيير في ذاته ولا التبديل في صفاته». اهـ. [إتحاف السادة المتقين (۲/ ۲۴ ]الله تعالي بود در حالي كه مكاني وجود نداشت، پس او تعالي مكان را آفريد در حالي كه او تعالي بر صفت ازليت بود همان گونه كه بود قبل از آفريدنش مكان را . بر او تغيير در ذاتش و نه تبديل در صفاتش ممكن نيست. اين عبارت امام شافعي رح تصريح دارد كه همان گونه كه پيش از خلق وآفرینش مكان او لامكان بود بعد از خلقِ مكان تغييري در ذات و صفاتش نيامده است كه بعداً در مكاني
متمكّن بشود.امام احمد نيز قايل به مكان براي الله تعالي نيست و استواء علي العرش را تأويل مي‌كند :
«وكان يقول في معنى الاستواء هو العلو والارتفاع ولم يزل الله تعالى عاليا رفيعا قبل أن يخلق عرشه فهو فوق كل شيءوالعالي على كل شيء وإنما خص الله العرش لمعنى فيه مخالف لسائر الأشياء والعرش أفضل الأشياء وأرفعها فامتدح الله نفسه بأنه على العرش استوى أي عليه علا ولا يجوز ان يقال / استوى بمماسة ولا بملاقاة تعالى الله عن ذلك علوا كبيرا»(امام احمد در تفسير استواء مي‌فرمود : استواء علوّ و ارتفاع است و هميشه الله تعالي عالي و رفيع بوده است پيش از اين كه عرش خودش را بيافريند, پس او فوق هر چيز و عالي بر هر چيز است, امّا عرش را به اين خاطر اختصاص داد كه در آن معني‌اي مخالف بقيه‌ي اشياء هست, و عرش برترين اشيا و بلندترين‌ آن‌هاست, پس الله تعالي خودش را « علي العرش استويٰ» مدح كرد يعني بر آن علو نمود. و جايز نيست كه گفته شود او با عرش تماس و ملاقات داشته‌است. الله تعالي از اين خيلي برتر است.)( اعتقاد الإمام ابن حنبل, ص۲۹۷-۲۹۶)هم‌چنين امام احمد حدّ و جهت را از الله تعالي نفي كرده مي‌فرمايد : «والله تعالى لم يلحقه تغير ولا تبدل ولا يلحقه الحدود قبل خلق العرش ولا بعد خلق العرش».
به الله تعالي تغيير و تبديلي ملحق نشده است و حدود هم به ايشان ملحق نمي‌شود نه پيش از پيدايش عرش و نه بعد از آفريدنش. ( اعتقاد الإمام ابن حنبل , ص۲۹۷)اين عبارات امام احمد نشستن الله تعالي بر عرش, و محدود بودنش را در جهات و عرش نفي مي‌كنند.و از امام مالك رح مشهور است كه ايشان سائل كيفيت استواء را بدعتي دانست و دستور اخراجش را صادر نمود.در آخر عقيده‌ي امام بيهقي را هم در اين موضوع نقل مي‌كنم تا نپنداريد كه عقيده‌ي ايشان هم‌چون عقيده‌ي شما غيرمقلدان است.
↩ ادامه دارد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 5 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن