مسائل گوناگون

ادا نمودن سنت های فجر است، هنگامی که نماز با جماعت برگزار می شود

ادا نمودن سنت های فجر است، هنگامی که نماز با جماعت برگزار می شود

سؤﺍﻝ :  لامذهبان می گویند: هنگامی که نماز با جماعت ایستاده است خواندن سنت های فجر بر خلاف حدیث است زیرا در ﺣﺪﯾﺚ آمده است :

ٳﺫﺍ أﻗﯿﻤﺖ ﺍﻟﺼﻼۃ ﻓﻼ ﺻﻼۃ ٳلّا ﺍﻟﻤﮑﺘﻮبة

‏(وقتی که نماز باجماعت ﺍﻗﺎمه شد بجز نماز ﻓﺮﺽ نمازی دیگر ﺟﺎﺋﺰ نیست ‏) ۔

همچنین می گویند : در آخر این  ﺣﺪﯾﺚ دروغ  ” ﺍﻻ ﺭﮐﻌﺘﯽ ﺍﻟﻔﺠﺮ “  را شما افزوده و سنت های ﻓﺠﺮ را استثناء کرده اید که نتیجه ﺗﻌﺼﺐ خشک شما می باشد.

پاســـــخ حنفـــــی :

ﺣـــــﺎﻣـﺪﺍً ﻭ ﻣﺼﻠﯿﺎً

دیدگاه فقهی ﺍهل السنة ﻭ ﺍﻟﺠﻤﺎعة ﺍﺣﻨﺎﻑ به شرح ذیل است:

ﺍﮔﺮ کسی ﺍﻃﻤﯿﻨﺎﻥ دارد که پس از ادای سنت های فجر به رکعت دوم  ﺟﻤﺎﻋﺖ ‏( ﺑﻠﮑﮧ به ﺗﺸﮩﺪ ‏) می رسد او می تواند در گوشه ای از مسجد یا در صحن و حیاط آن ، یا پشت یک ستون ﻭ غیره ، با فاصله از محل ﺟﻤﺎﻋﺖ، نخست سنت ها را ﺍﺩﺍ کند سپس با نماز ﺟﻤﺎﻋﺖ  ﺷﺮﯾﮏ شود ۔

البته ﺍﮔﺮ غالب گمانش این بود که در صورت خواندن سنت ها نماز باﺟﻤﺎﻋﺖ ﻓﻮﺕ می شود، پس سنت ها را نخواند ﺑﻠﮑﮧ با  ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺷﺮﯾﮏ شود.

 

‏[ ﺭﺩ ﺍﻟﻤﺤﺘﺎﺭ ﻣﻊ ﺍﻟﺪﺭ ﺍﻟﻤﺨﺘﺎﺭ : ﺝ :۲ ﺹ ۵۶ ، ۵۷ ﻭﻏﯿﺮﮦ ‏]

ﺩﻻﺋﻞ :این  ﻣﺴﺌﻠﮧ دو صورت دارد

صورت نخست :

در اﺣﺎﺩﯾﺚ ﻣﺒﺎﺭﮐﮧ، از میان  ﺗﻤﺎﻡ سنت ها نسبت به سنت های نماز ﻓﺠﺮ تاکید بیشتری  ﻭﺍﺭﺩ شده است ۔

ﻣﺜﻼً:

:۱ ﻋَﻦْ ﻋَﺎئشةَﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮭﺎ ﻗَﺎﻟَﺖْ : ﻟَﻢْ ﯾَﮑُﻦِ ﺍﻟﻨَّﺒِﯽُّ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻋَﻠٰﯽ ﺷَﯿْﺊٍ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﻮَﺍﻓِﻞِ ﺍَﺷَﺪَّ ﺗُﻌَﺎﮬَﺪًﺍ ﻣِﻨْﮧُ ﻋَﻠٰﯽ ﺭَﮐْﻌَﺘَﯽِ ﺍﻟْﻔَﺠْﺮِ۔

‏[ ﺻﺤﯿﺢ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭﯼ ﺝ ۱ ﺹ ۱۵۶ ﺑﺎﺏ ﺗﻌﺎﮬﺪ ﺭﮐﻌﺘﯽ ﺍﻟﻔﺠﺮ،ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺝ ۱ ﺹ ۲۵۱ ﺑﺎﺏ ﺍﺳﺘﺤﺒﺎﺏ ﺭﮐﻌﺘﯽ  اﻟﻔﺠﺮ ﻭﺍﻟﺤﺚ ﻋﻠﯿﮭﺎ ‏]

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺎﺋﺸﮧ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﺎ می ﻓﺮﻣﺎید: ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﮧ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ برای  هیچ نماز ﻧﻔﻞ ‏[ که اضافه از نماز های ﻓﺮض باشد ،ﻣﺮﺍﺩ سنت ها می باشند  ‏]  ﭘﺎیبندﯼ نمی کرد آنقدر که برای دو رکعت سنت ﻓﺠﺮ پایبندی می کرد ۔

:۲ ﻋَﻦْ ﺍَﺑِﯽْ ﮬُﺮَﯾْﺮَۃَ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﻗَﺎﻝَ ﻗَﺎﻝَ ﺭَﺳُﻮْﻝُ ﺍﻟﻠّٰﮧِ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ : ﻟَﺎﺗَﺪَﻋُﻮهُما ﻭَﺍِﻥْ ﻃَﺮَﺩَﺗْﮑُﻢُ ﺍﻟْﺨَﯿْﻞُ۔

 

‏[ ﺳﻨﻦ ﺍﺑﯽ ﺩﺍﺅﺩ ﺝ ۱ ﺹ ۱۸۶ ﺑﺎﺏ ﻓﯽ ﺗﺨﻔﯿﻔﮭﻤﺎ، ﺷﺮﺡ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺍﻵﺛﺎﺭ ﺝ ۱ ﺹ ۲۰۹ ﺑﺎﺏ ﺍﻟﻘﺮﺃۃ ﻓﯽ ﺭﮐﻌﺘﯽ ﺍﻟﻔﺠﺮ ‏]

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ازﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮ هرﯾﺮﮦ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﻣﺮﻭﯼ است  ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﮧ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ ﻓﺮمود: دو رکعت سنت صبح را  ترک نکنید اگر چه زیر سُم اسبان لگد مال شوید.

ﺣﺪﯾﺚ مذکور درجه ﺣﺴﻦ دارد ۔

‏[ ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۵ ‏]

*صورت دوم*

ﺁنحضرت ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻠﯿﮧ ﻭﺳﻠﻢ در خصوص نماز ﺑﺎ ﺟﻤﺎﻋﺖ بسیار ﺗﺎﮐﯿﺪ ﻓﺮموده اند ۔

همچنین در ﺣﺪﯾﺚ آمده است هنگامی که نماز ﺟﻤﺎﻋﺖ در حال برگزاری است به نماز جماعت ﺷﺮﮐﺖ نمایید ۔

حال اگر فردی مسجد آمد که نماز با جماعت صبح ﺍیستاده است. و سنت های صبح را هم نخوانده است.

نظر ﺍﺣﻨﺎﻑ در این باره چنان  ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و درست است می گویند:  این  شخص هر دو فضیلت را ﺟﻤﻊ  کند;  ﯾﻌﻨﯽ ادای سنت های  ﻓﺠﺮ که نسبت به خواندن آن ﺗﺎﮐﯿﺪ اکید وارد شده است  به آن ﻋﻤﻞ  شود.  وهمچنین ثواب نماز با ﺟﻤﺎﻋﺖ را دریابد و به آن  عمل نماید ۔

در این صورت به هر دو حدیث عمل می شود.

و این ﻣﻮﻗﻒ ما از عمل سلف صالح; ﺣﻀﺮﺍﺕ ﺻﺤﺎﺑﮧ ﮐﺮﺍﻡ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻢ ﻭ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺭﺣﻤﮩﻢ ﺍﻟﻠﮧ ﺛﺎﺑﺖ است۔

 اینک به ﺩﻻﺋﻞ زیر توجه فرمائید:

ﺩﻟﯿﻞ اول احناف :

ﻋﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﺃﺑﻲ ﻣﻮﺳﻰ ﻗﺎﻝ : ﺟﺎﺀ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩٍ ﻭ ﺍلٳﻣﺎﻡ ﻳُﺼﻠّﻲ ﺍﻟﺼﺒﺢَ ﻓﺼﻠّﻰ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﺇﻟﻰ ﺳﺎﺭﻳﺔٍ ﻭﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﺻﻠﻰ ﺭﻛﻌﺘﻲ ﺍﻟﻔﺠﺮ۔

‏( ﺍﻟﻤﻌﺠﻢ ﺍﻟﮑﺒﯿﺮ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۹۳۸۵ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﮧ ﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽٰ ﺭﺣﻤﮧ ﺍﻟﻠﮧ می ﻓﺮﻣﺎید: ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﮧ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﺗﺸﺮﯾﻒ آوردند در حالی   که ﺍﻣﺎﻡ (مردم را) نماز صبح می داد ۔ ایشان پشت  ﺳﺘﻮﻥ ها ﺩﻭ ﺭکعت سنت را خواند ، چون سنت های ﻓﺠﺮ را نخوانده بود ۔

امام ﮨﯿﺜﻤﯽ ﺭﺣﻤﮧ ﺍﻟﻠﮧ  می ﻓﺮﻣﺎید: ﻭﺭﺟﺎﻟﻪ ﻣﻮﺛﻘﻮﻥ .‏

; ﺭﺍﻭیان آن ﺛﻘﮧ ﻭ مورد ﺍﻋﺘﻤﺎﺩند .

‏( ﻣﺠﻤﻊ ﺍﻟﺰﻭﺍﺋﺪ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۳۹۲ ‏)

ﺩﻟﯿﻞ دوم :

ﻣﺎﻟﻚ ﺑﻦ ﻣﻐﻮﻝ ﻗﺎﻝ ﺳﻤﻌﺖ ﻧﺎﻓﻌﺎً ﻳﻘﻮﻝ: ﺃﻳﻘﻈﺖُ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻟﺼﻼﺓ ﺍﻟﻔﺠﺮ ﻭﻗﺪ ﺃﻗﻴﻤﺖ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻓﻘﺎﻡ ﻓﺼﻠﻰ ﺍﻟﺮﻛﻌﺘﻴﻦ۔

 

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۴۲ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : از ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻣﻐﻮﻝ ﺭﻭﺍﯾﺖ است گفت: من از ﺣﻀﺮﺕ ﻧﺎﻓﻊ شنیدم  ﻓﺮمود: من ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ را جهت  ﻧﻤﺎﺯ صبح  ﺑﯿﺪﺍﺭ کردم در حالی ﻧﻤﺎﺯ اقامه شده بود، ایشان برخاست ابتدا  ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﺳﻨﺖ ﺍﺩﺍ کرد(سپس به نماز جماعت شریک شد)۔

ﺍﺳﻨﺎﺩﮦ ﺻﺤﯿﺢ ‏( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۲ ‏)

توجه : ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻤﺎ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ایستادن  ِﻧﻤﺎﺯ فرض، سنت هارا ﺍﺩﺍ کرد ۔

ﺩﻟﯿﻞ سوم:

ﻋﻦ ﺃﺑﻰ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﺍﻷﻧﺼﺎﺭﻱ ﻗﺎﻝ: ﺟﺎﺀ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ ﻭﺍﻹﻣﺎﻡ ﻓﻲ ﺻﻼﺓ ﺍﻟﻐﺪﺍﺓ ﻭﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﺮﻛﻌﺘﻴﻦ ﻓﺼﻠّﻰ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺍﻟﺮﻛﻌﺘﻴﻦ ﺧﻠﻒ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﺛﻢ ﺩﺧﻞ ﻣﻌﻬﻢ۔

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۴۰ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ﺍﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ می ﻓﺮﻣﺎید: ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﮧ ﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ (در مسجد)ﺗﺸﺮﯾﻒ آوردند ﺍﻣﺎﻡ در حال خواندن نماز ﺻﺒﺢ بود  ۔ در حالی که ایشان دو رکعت سنت ﻓﺠﺮ را نخوانده بود ۔

ایشان پشت سر امام، ‏[ بیرون از محل جماعت‏] ﺩﻭ ﺭکعت سنت را ﺍﺩﺍ نموده ، سپس به نماز ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺷﺮﯾﮏ شد ۔

ٳﺳﻨﺎﺩﮦ ﺻﺤﯿﺢ ‏

( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۴ ، ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۰‏)

ﺩﻟﯿﻞ چهارم :

ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻛﻌﺐ ﻗﺎﻝ: ﺧﺮﺝ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﺑﻴﺘﻪ ﻓﺄﻗﻴﻤﺖ ﺻﻼﺓ ﺍﻟﺼﺒﺢ ﻓﺮﻛﻊ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻗﺒﻞ ﺃﻥ ﻳﺪﺧﻞ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﻭ ﻫﻮ ﻓﻲ ﺍﻟﻄﺮﻳﻖ ﺛﻢّ ﺩﺧﻞ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﺼﻠّﻰ ﺍﻟﺼﺒﺢ ﻣﻊ ﺍﻟﻨّﺎﺱ۔

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ۲۰۴۱ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ می ﻓﺮﻣﺎید: ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﮧ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻤﺎ ﺍز منزل خود بیرون شد،  نماز ﺻﺒﺢ برپا شده بود ، ایشان قبل از داخل ورود ﻣﺴﺠﺪ، در مسیر و راه  ﺩﻭ ﺭﮐﻌﺖ ﺳﻨﺖ ﺍﺩﺍ کرد ۔ سپس در ﻣﺴﺠﺪ ﺩﺍﺧﻞ شد ﻭ همراه مردم نماز ﺻﺒﺢ را خواند ۔

ﻣﺤﺪّﺙ ﻇﻔﺮ ﺍﺣﻤﺪ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﺭﺣﻤﮧ ﺍﻟﻠﮧ می ﻓﺮﻣﺎید :ٳﺳﻨﺎﺩﮦ ﺣﺴﻦٌ

( ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۲ ‏)

ﺩﻟﯿﻞ پنجم:

ﻋﻦ ﺯﻳﺪ ﺑﻦ ﺃﺳﻠﻢ ﻋﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ: ﺃﻧّﻪ ﺟﺎﺀ ﻭﺍﻹﻣﺎﻡ ﻳُﺼﻠّﻰ ﺍﻟﺼﺒﺢ ﻭﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﺮﻛﻌﺘﻴﻦ ﻗﺒﻞ ﺻﻼﺓ ﺍﻟﺼﺒﺢ ﻓﺼﻼﻫﻤﺎ ﻓﻲ ﺣﺠﺮﺓ ﺣﻔﺼﺔ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﺛﻢّ ﺇﻧّﻪ ﺻﻠّﻰ ﻣﻊ ﺍﻹﻣﺎﻡ.

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۴۳ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ﺣﻀﺮﺕ ﺯﯾﺪ ﺑﻦ ﺍﺳﻠﻢ ﺭﺣﻤﮧ ﺍﻟﻠﮧ می ﻓﺮﻣﺎید:  ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ مسجد ﺗﺸﺮﯾﻒ آوردند در حالی که  ﺍﻣﺎﻡ  داشت نمازﺻﺒﺢ را می خواند، ایشان هنوز ﺩﻭ رکعت سنت را نخوانده بود، وی  ﺩﻭ ﺭکعت سنت را در خانه خواهرش ﺣﻀﺮﺕ ﺣﻔﺼﮧ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ عنها خواند سپس با ﺍﻣﺎﻡ در نماز ﺟﻤﺎﻋﺖ ملحق شد ۔

توجه  :  آن روزها خانه ﺣﻀﺮﺕ بی بی ﺣﻔﺼﮧ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ عنها در ﻣﺴﺠﺪ نبوی داخل بود .

‏( ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۲ ، ۱۰۳ ‏)

سند این ﺣﺪﯾﺚ صحیح است.

‏( ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۲ ‏)

ﺩﻟﯿﻞ ششم:

ﻋﻦ ﺃﺑﻰ ﺍﻟﺪﺭﺩﺍﺀ ﺃﻧّﻪ ﻛﺎﻥ ﻳﺪﺧﻞ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﻭﺍﻟﻨّﺎﺱ ﺻﻔﻮﻑٌ ﻓﻲ ﺻﻼﺓ ﺍﻟﻔﺠﺮ،  ﻓﻴﺼﻠّﻰ ﺍﻟﺮﻛﻌﺘﻴﻦ ﻓﻲ ﻧﺎﺣﻴﺔ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﺛﻢ ﻳﺪﺧﻞ ﻣﻊ ﺍﻟﻘﻮﻡ ﻓﻲ ﺍﻟﺼّﻼﺓ.

 

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۴۴ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ:  در رابطه باﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮ ﺍﻟﺪﺭﺩﺍﺀ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﻣﺮﻭﯼ است هنگامی که ایشان ﻣﺴﺠﺪ تشریف می برد و مردم در صف  ﻧﻤﺎﺯ جماعت بودند ایشان در گوشه از ﻣﺴﺠﺪ  سنت های ﻓﺠﺮ را می خواند بعد با ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺷﺮﯾﮏ می شد ۔

ﺍﺳﻨﺎﺩﮦ ﺣﺴﻦٌ

‏( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۳ ، ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۳ ‏)

در ﻣﺼﻨﻒ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺯﺍﻕ به این ﺍﻟﻔﺎﻅ روایت است :

ﻋَﻦْ ﺍَﺑِﯽ ﺍﻟﺪَّﺭْﺩَﺍء ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﺍَﻧَّﮧٗ ﮐَﺎﻥَ ﯾَﻘُﻮْﻝُ : ﻧَﻌَﻢْ، ﻭَﺍﻟﻠّٰﮧِ ﻟَﺌِﻦْ ﺩَﺧَﻠْﺖُ ﻭَﺍﻟﻨَّﺎﺱُ ﻓِﯽ ﺍﻟﺼَّﻠٰﻮۃِ ﻷَﻋْﻤَﺪَﻥَّ ﺍِﻟٰﯽ ﺳَﺎﺭِﯾَۃٍ ﻣِﻦْ ﺳَﻮَﺍﺭِﯼ ﺍﻟْﻤَﺴْﺠِﺪِ ﺛُﻢَّ ﻟَﺎَﺭْﮐَﻌَﻨَّﮫُﻣَﺎ ﺛُﻢَّ ﻟَﺎُﮐُﻤِّﻠَﻨَّﮫﺎَ َ ﺛُﻢَّ ﻟَﺎﺍَﻋْﺠَﻞُ ﻋَﻦْ ﺍَﮐْﻤَﺎﻟِﮭِﻤَﺎ ﺛُﻢَّ ﺍﻣْﺸِﯽْ ﺍِﻟَﯽ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ ﻓَﺎُﺻَﻠِّﯽْ ﻣَﻊَ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ ﺍﻟﺼُّﺒْﺢَ۔

‏[ ﻣﺼﻨﻒ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺯﺍﻕ ﺝ ۲ ﺹ ۲۹۴ ، ﺭﻗﻢ ۴۰۳۳ ‏]

ﺗﺮﺟﻤﮧ :  ازﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮ ﺍﻟﺪﺭﺩﺍﺀ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﺭﻭﺍﯾﺖ است ﮐﮧ ایشان می ﻓﺮمود: آری !  به ﺍﻟﻠﮧ سوگند ! ﺍﮔﺮ من چنین وقتی در‏( ﻣﺴﺠﺪ ‏) ﺩﺍﺧﻞ شوم  که مردم  در نمازﺟﻤﺎﻋﺖ باشند . من پشت یکی از ستون های  ﻣﺴﺠﺪ رفته دو رکعت سنت ﻓﺠﺮ را  به طور کامل ﺍﺩﺍ می کنم ، و در تکمیل آن شتاب نخواهم کرد سپس با مردم به نماز جماعت  ﻧﻤﺎﺯ ﺷﺎﻣﻞ می شوم .

 

ﺩﻟﯿﻞ هفتم :

ﻋَﻦْ ﺣَﺎﺭِﺛَﺔَ ﺑْﻦِ ﻣُﻀَﺮِّﺏٍ؛ ﺃَﻥَّ ﺍﺑْﻦَ ﻣَﺴْﻌُﻮﺩٍ ﻭَﺃَﺑَﺎ ﻣُﻮﺳَﻰ ﺧَﺮَﺟَﺎ ﻣِﻦْ ﻋِﻨْﺪِ ﺳَﻌِﻴﺪِ ﺑْﻦِ ﺍﻟْﻌَﺎﺹِ ، ﻓَﺄُﻗِﻴﻤَﺖِ ﺍﻟﺼَّﻼَﺓُ ، ﻓَﺮَﻛَﻊَ ﺍﺑْﻦُ ﻣَﺴْﻌُﻮﺩٍ ﺭَﻛْﻌَﺘَﻴْﻦِ ، ﺛُﻢَّ ﺩَﺧَﻞَ ﻣَﻊَ ﺍﻟْﻘَﻮْﻡِ ﻓِﻲ ﺍﻟﺼَّﻼَﺓ ، ﻭَﺃَﻣَّﺎ ﺃَﺑُﻮ ﻣُﻮﺳَﻰ ﻓَﺪَﺧَﻞَ ﻓِﻲ ﺍﻟﺼَّﻒِّ .

‏( ﻣﺼﻨﻒ ﺍﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﺷﯿﺒۃ : ﺭﻗﻢ ۶۴۷۶ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ﺣﺎﺭﺛﮧ ﺑﻦ ﻣﻀﺮﺏ می گوید: ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﮧ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮩﻤﺎ  از نزد ﺣﻀﺮﺕ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺹ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ بیرون شدند در حالی که نماز ﺟﻤﺎﻋﺖ(فجر) اقامه شده بود ۔ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﮧ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ ﺩﻭ ﺭکعت سنت را ﺍﺩﺍ کرد ﻭ در ﻧﻤﺎﺯ فرض  با مردم همراه شد و ﻣﻮﺳﯽ ﺍﺷﻌﺮﯼ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ در صف داخل شد ۔

ﺍﺳﻨﺎﺩﮦ ﺻﺤﯿﺢ

‏( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۳ ، ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۴ ‏)

ﻭﻓﯿﮧ ﺍﯾﻀﺎً ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻖ ﺍﺧﺮﯼ : ﻓﺠﻠﺲ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﻰ ﺃﺳﻄﻮﺍﻧﺔ ﻣﻦ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﺼﻠﻰ ﺍﻟﺮﻛﻌﺘﻴﻦ ﺛﻢ ﺩﺧﻞ ﻓﻲ ﺍﻟﺼﻼﺓ۔

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۳۷ ،ﻣﺼﻨﻒ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺯﺍﻕ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۴۰۳۴ ‏)

 

درﯾﮏ ﻃﺮﯾﻖ دیگر آمده است : ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺭﺿﯽ ﺍﻟﻠﮧ ﻋﻨﮧ پشت سر یک ستون ﻣﺴﺠﺪ نشسته   ، ﺩﻭ ﺭکعت سنت را ﺍﺩﺍ نمودند ، سپس در ﻧﻤﺎﺯ  ﺷﺎﻣﻞ شدند ۔

ﺩﻟﯿﻞ هشتم:

ﻋﻦ ﺃﺑﻰ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﺍﻟﻨﻬﺪﻱ ﻗﺎﻝ : ﻛﻨّﺎ ﻧﺄﺗﻲ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺍﻟﺨﻄﺎﺏ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺒﻞ ﺃﻥ ﻧﺼﻠّﻰ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻗﺒﻞ ﺍﻟﺼﺒﺢ ﻭﻫﻮ ﻓﻲ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻓﻨﺼﻠّﻰ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻓﻲ ﺁﺧﺮ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﺛﻢ ﻧﺪﺧﻞ ﻣﻊ ﺍﻟﻘﻮﻡ ﻓﻲ ﺻﻼﺗﻬﻢ

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۴۶ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : ﺍﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎﻥ نهدﯼ می  ﻓﺮﻣﺎید:  ما پیش از اینکه سنت های فجر را بخوانیم خدمت حضرت عمر رضی الله عنه حاضر می شدیم و ایشان سر نماز بودند ما سنت ها را قسمت آخر مسجد می خواندیم سپس همراه مردم در نماز باجماعت می پیوستیم .

اسنادہ ﺣﺴﻦ ‏

( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۴ ، ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۴‏)

توجه : در این  ﺭﻭﺍﯾﺖ آمده است ” ﻛﻨﺎ ﻧﺄﺗﻲ “  بر صیغه ﺟﻤﻊ  ﺩﻻﻟﺖ می کند ﮐﮧ در ﻋﮩﺪِ ﻓﺎﺭﻭﻗﯽ به صورت ﮐﺜﺮﺕ این عمل پیش می آمد و عمل بسیاری از صحابه ﻣﻄﺎﺑﻖ با همین بود.

‏( ﻧﻤﺎﺯِ ﻣﺪﻟﻞ ﺍﺯ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻓﯿﺾ ﺍﺣﻤﺪ ﺍﻟﻤﻠﺘﺎﻧﯽ ﺹ ۲۰۸ ‏)

ﺩﻟﯿﻞ نهم:

ﻋﻦ ﺍﻟﺸﻌﺒﻲ ﻳﻘﻮﻝ : ﻛﺎﻥ ﻣﺴﺮﻭﻕ ﻳﺠﻰﺀ ٳﻟﻰ ﺍﻟﻘﻮﻡ ﻭﻫﻢ ﻓﻲ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﺭﻛﻊ ﺭﻛﻌﺘﻲ ﺍﻟﻔﺠﺮ ﻓﻴﺼﻠّﻰ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻓﻲ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﺛﻢ ﻳﺪﺧﻞ ﻣﻊ ﺍﻟﻘﻮﻡ ﻓﻲ ﺻﻼﺗﻬﻢ

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۴۸ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : از ﺍﻣﺎﻡ ﺷﻌﺒﯽ ﺭﺣﻤﮧ ﺍﻟﻠﮧ ﺭﻭﺍﯾﺖ است ﮐﮧ ﺍﻣﺎﻡ ﻣﺴﺮﻭﻕ ‏(در ﻣﺴﺠﺪ ‏) ﺗﺸﺮﯾﻒ آوردند در حالی مردم داشتند نماز می خواندند ﻭایشان هنوز سنت های ﺻﺒﺢ را نخوانده بودند .

لذا ایشان نخست در مسجد  ﺩﻭ ﺭکعت سنت را ﺍﺩﺍ نموده ، سپس با مردم به نماز جماعت شریک می شد ۔

ﺍﺳﻨﺎﺩﮦ ﺻﺤﯿﺢ ‏

( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۳ ، ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۵ ‏)

ﺩﻟﯿﻞ دهم :

ﻋﻦ ﻳﺰﻳﺪ ﺑﻦ ﺇﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻋﻦ ﺍﻟﺤﺴﻦ : ﺃﻧﻪ ﻛﺎﻥ ﻳﻘﻮﻝ ﺇﺫﺍ ﺩﺧﻠﺖ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﻭﻟﻢ ﺗﺼﻞّ ﺭﻛﻌﺘﻲ ﺍﻟﻔﺠﺮ ﻓﺼﻠّﻬﻤﺎ ﻭٳﻥ ﻛﺎﻥ ﺍﻹﻣﺎﻡ ﻳﺼﻠّﻰ ﺛﻢ ﺍﺩﺧﻞ ﻣﻊ ﺍﻹﻣﺎﻡ.

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۵۰ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : از ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺍﺑﺮﺍهیم ﺭﻭﺍﯾﺖ است که ﺣﻀﺮﺕ ﺣﺴﻦ ﺑﺼﺮﯼ ﺭﺣﻤﮧ ﺍﻟﻠﮧ می ﻓﺮمود:  هنگامی که شما در ﻣﺴﺠﺪ وارد شدید و سنت های فجر را نخوانده بودید، ابتدا سنت های  ﻓﺠﺮ را بخوان، سپس ﺍﻣﺎﻡ همراه امام با جماعت ﺷﺮﯾﮏ شو.

اسنادہ ﺻﺤﯿﺢ ‏

( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۴ ‏)

و ﻓﯽ ﻟﻔﻆ ﻟﮧ : ﻋﻦ ﻳﻮﻧﺲ ﻗﺎﻝ : ﻛﺎﻥ ﺍﻟﺤﺴﻦ ﻳﻘﻮﻝ:  ﻳﺼﻠﻴﻬﻤﺎ ﻓﻲ ﻧﺎﺣﻴﺔ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﺛﻢ ﻳﺪﺧﻞ ﻣﻊ ﺍﻟﻘﻮﻡ ﻓﻲ ﺻﻼﺗﻬﻢ

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯼ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۲۰۵۱ ‏)

اسنادہ ﺻﺤﯿﺢ

‏( ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺹ ۲۰۵ ، ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۵ ‏)

ﺗﺮﺟﻤﮧ : در یک ﺭﻭﺍﯾﺖ آمده است : ﺣﺴﻦ ﺑﺼﺮﯼ ﺭﺣﻤﮧ ﺍﻟﻠﮧ می ﻓﺮمود  : شخصی ( که هنوز ﺳﻨﺖ های ﻓﺠﺮ را ﺍﺩﺍ  نکرده است ‏)  ﺩﻭ رکعت سنت را در گوشه ای از  ﻣﺴﺠﺪ خوانده  سپس با مردم در نماز جماعت  ﺷﺮﯾﮏ شود ۔

ﺩﻟﯿﻞ یازدهم :

ﻋﻦ ﺍﻟﺤﺎﺭﺙ ﻋﻦ ﻋﻠﻲ ﻗﺎﻝ : ﻛﺎﻥ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭ ﺳﻠﻢ ﻳﺼﻠّﻲ ﺍﻟﺮﻛﻌﺘﻴﻦ ﻋﻨﺪ ﺍﻹﻗﺎﻣﺔ

‏( ﺳﻨﻦ ﺍﺑﻦ ﻣﺎﺟۃ : ﺭﻗﻢ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ ۱۱۴۷ ‏)

ﻗﺎﻝ ﺍﻻﻣﺎﻡ ﺍﻟﻤﺤﺪﺙ ﺍﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ : ﻭ ﻓﯿﮧ ﺍﻟﺤﺎﺭﺙ ﺿﻌّﻔﮧ ﺑﻌﻀﮩﻢ ﻭ ﻭﺛّﻘﮧ ﺁﺧﺮﻭﻥ ﻭ هو ﺣﺴﻦ ﺍﻟﺤﺪﯾﺚ

 

‏( ﺍﻋﻼﺀ ﺍﻟﺴﻨﻦ ﺝ ۷ ﺹ ۱۰۵ ‏)

ترجمه: حضرت علی می فرماید: پیامبر صلی الله علیه وسلم دو رکعت سنت صبح را هنگام اقامه نماز می خواند.

همواره غیر مقلدین احناف را طعنه می زنند که شما برخلاف حدیث عمل می کنید .

اینک دو روایت از بخاری و مسلم در مورد سنت های صبح می آورم

که آنان برخلاف حدیث و گفتار پیامبر عمل می نمایند.

عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدَ عِنْدِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَشْرُقَ الشَّمْسُ وَبَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ

بخاری رقم:۵۴۷

حضرت ابن عباس می فرماید:….

پیامبر گرامی صلی الله علیه وسلم از خواندن نماز بعد از نماز صبح تاطلوع آفتاب و از خواندن نماز بعد از نماز عصر تا غروب آفتاب نهی کردند.

اما لامذهبان برخلاف این حدیث، سنت ها را بعد از نماز صبح می خوانند

ِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَعَنْ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْس.

مسلم : ۱۳۶۶

ترجمه: از حضرت ابوهریره رضی الله عنه روایت است که پیامبر اعظم از خواندن نماز پس از نماز عصر تا غروب خورشید و از خواندن نماز پس از نماز فجر تا طلوع خورشید نهی نمودند.

اما غیرمقلدان هر جا شعار می دهند;  حدیث صحیح . اما این احادیث صحیح را پشت پا انداخته سنت  های صبح را بعد از نماز صبح می خوانند.

و آخر دعوانا ان الحمدلله رب العالمین .

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 3 =

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن